Magneet in voermengwagen voorkomt scherp-in
5 maart 2018

Magneet in voermengwagen voorkomt scherp-in

Voorkomen is beter dan genezen

Naar schatting raken jaarlijks zo’n 12.000 koeien gewond door het eten van zwerfafval dat in hun voer terecht is gekomen. Nog eens vierduizend koeien overlijden als gevolg van scherp-in. De Universiteit Wageningen deed onderzoek naar de effecten van zwerfafval en kwam tot de conclusie dat scherp-in melkveehouders zo’n 14 miljoen euro per jaar kost door ziektebehandelingen, sterfte en een lagere melkproductie.* Toch is er een oplossing waar veel melkveehouders zich niet van bewust zijn; magneten in de voermengwagen. 

Dat magneten veel leed kunnen voorkomen weet ook melkveehouder Pim Lenferink uit Vriezenveen. Sinds vorig jaar voert hij zijn 135 melkkoeien met een Trioliet voermengwagen die voorzien is van vijzelmagneten. Hoewel hij van het bestaan niet wist, wees zijn dealer hem op de mogelijkheid om magneten op de vijzels te plaatsen. Een aankoop waar hij absoluut geen spijt van heeft.

Elke dag haalden we wel scherpe ijzeren delen van de magneet

Aan de keukentafel toont hij zijn ‘vangst’. Hij haalt de meest opvallende voorwerpen eruit. Spijkers, prikkeldraad en schroeven komen tevoorschijn. Maar ook andere, soms ondefinieerbare, metalen voorwerpen behoren tot de collectie. Sommige hebben zeer scherpe randen en zijn zo groot als een balpen. Je kunt je voorstellen dat deze voorwerpen veel schade kunnen aanrichten in de koe. “Al na een maand hadden we een stuk of dertig voorwerpen verzameld”, vertelt Pim Lenferink. “Elke dag haalden we wel scherpe ijzeren delen van de magneet. We waren zo onder de indruk dat we direct ook een magneet op de tweede vijzel hebben laten aanbrengen.”

Vogels kunnen een oorzaak zijn

Hoe de metalen voorwerpen in het voer terecht komen blijft gissen. Pim: “Het kan zwerfafval zijn van langskomende scholieren of automobilisten. Maar we hebben ook wel eens gehoord dat kraaien dit soort voorwerpen oppikken om een nestje te bouwen en ze het dan laten vallen omdat het te zwaar is. Hoe dan ook, deze verzameling liegt er niet om.” 

Wat je niet ziet, weet je niet

Verhalen van veehouders die het probleem van metalen voorwerpen in het rantsoen niet zeggen te kennen, zijn volgens Lenferink wellicht wat naïef. “Ik wist van tevoren ook niet dat dit het resultaat zou zijn. Maar ik kan me niet voorstellen dat andere veehouders alle scherpe delen eruit filteren tijdens het inkuilen. Wat je niet ziet, weet je niet. Vaak wordt er gedacht dat  het scherp in de graskuil zit, maar wat te denken van bijproducten en hooi- en stro balen?”

Vorig jaar werd er een TMR-voeraudit georganiseerd op het bedrijf van Lenferink waarbij vele veehouders uit de omgeving  aanwezig waren. Zij hebben deze middag kunnen kennismaken met de voermengwagen en de magneten. Een enthousiaste collega veehouder heeft na deze middag ook magneten laten plaatsen in zijn zelfladende Triomix voermengwagen. De oogst na een jaar: een heel koekblik gevuld met scherpe metalen.

Kosten wegen ruimschoots op tegen de voordelen

Pas geleden deed Lenferink nog een opvallende vondst. Op de magneten zat een hele dikke laag metaalgruis. Hele fijne deeltjes metaal, hoogstwaarschijnlijk afkomstig uit een partij aangekocht krachtvoer. Pim: “Dit geeft niet meteen schade, maar het hoort er niet in. Deze hadden we er zonder magneet nooit uitgehaald. Zo zie je maar hoe belangrijk de magneten zijn. Wat mij betreft zou dit standaard in een voermengwagen moeten zitten, het bespaart veel dierenleed. De kosten wegen ruimschoots op tegen de voordelen.”

Trioliet biedt drie verschillende magneten aan:

1. Vijzelmagneten
2. Magneetstaven bij een dwarsafvoerband of –ketting
3. Magneetstrip op de uitdoseergoot bij een zijdoseerschuif

 

De magneten kunnen achteraf nog worden aangebracht. Benieuwd naar de mogelijkheden? 

 

 

 

* Bron: Studentenonderzoek: Koeien dood door zwerfafval. Auteur: Albert Sikkema. Resource van Wageningen University & Research, 28 februari 2018. https://resource.wur.nl/nl/wetenschap/show/Studentenonderzoek-koeien-dood-door-zwerfafval.htm